İki serbest duraklı ahır
Sağmal inekler dört bölmede verim ve laktasyon dönemine göre gruplanır. Işıklı çatı, kauçuk kaplı yürüme yolu, her ineğe bir yatak.
Susurluk · 1987’den beri
On dört inekten üç yüz yirmi başa
Çayırna Çiftliği, Balıkesir Susurluk’ta süt sığırı ve besi yapan bir aile işletmesi. Sütün büyük bölümü kooperatife gider; bir kısmı girişteki satış noktasında yoğurda, peynire ve tereyağına dönüşür.
Hikâyemiz
Bir yonca tarlası ve on dört inek
1987’de on dört inek ve bir yonca tarlasıyla başlayan çiftlik bugün iki serbest duraklı ahır, bir sağımhane ve bir besi ahırıyla üç yüz yirmi baş hayvana bakıyor.
Kırk yıla yakın zamandır değişmeyen şey günün düzeni: sabah 05.30’da sağım, akşam 17.30’da yine sağım, aradaki saatlerde yem, temizlik ve hayvanların arasında dolaşmak. Değişen ise ölçek ve kayıt. Eskiden bir defterde tutulan tohumlama tarihleri bugün her ineğin kartında; hangi ineğin ne zaman kızgınlığa gireceğini, hangisinin sütünün tedavi nedeniyle ayrılacağını sabah turundan önce biliyoruz.
Sürünün çoğu siyah-alaca Holstein; aralarında birkaç Simental, Montofon ve Jersey de var. Erkek danalar çiftlikte besiye alınıyor, dişi buzağılar düve olarak büyütülüp sürüye katılıyor.
320baş hayvan (sağmal, kuru, düve, buzağı, besi)
2serbest duraklı ahır
2×10balık kılçığı sağımhane
260dekar yonca ve mısır silajı arazisi
Yıllar içinde
Çiftliğin kısa tarihi
Her adım bir öncekinin üzerine kuruldu; hiçbiri bir gecede olmadı.
- 1987On dört inek, bir yonca tarlası
Çamlık mevkiindeki eski ahırda on dört siyah-alaca inekle başlandı. Süt güğümlerle köy toplama noktasına taşınıyordu.
- 1996İlk soğutma tankı
Sabah ve akşam sütü aynı tankta soğutulmaya başlandı; süt artık doğrudan kooperatife teslim ediliyor.
- 2004Kendi silajımız
Arazi 260 dekara tamamlandı. Mısır silajı ve yonca kuru otu çiftlikte üretiliyor; satın alınan kaba yem azaldı.
- 2012Serbest duraklı ahır
İneklerin bağlı durduğu eski ahırın yerine, istedikleri zaman yatıp kalkabildikleri ilk serbest duraklı ahır kuruldu.
- 20172×10 sağımhane
Balık kılçığı düzeninde yirmi sağım yeri. Sağım süresi kısaldı, her öğün aynı düzenle ilerliyor.
- 2021Besi ahırı ve buzağı kulübeleri
Erkek danalar için ayrı besi ahırı; buzağılar için tek tek kulübeler. Aynı yıl girişteki satış noktası açıldı.
- 2026Her ineğin kaydı tek ekranda
Sağım, tohumlama, tedavi ve yem kayıtları defterden yönetim programına taşındı. Sağımcılar telefondan kayıt giriyor.
Tesisler
Ahırdan satış noktasına
Altı bölüm, tek bir düzen: hayvanın rahatı, sütün temizliği ve her işin kaydı.
2×10 balık kılçığı sağımhane
Günde iki öğün, 05.30 ve 17.30. Süt kapalı hatla soğutma tankına gider; tedavi gören ineklerin sütü ayrı kaba alınır.
Besi ahırı
Erkek danalar ağırlık ve yaşa göre bölmelerde. Her ay tartılır; günlük artış ve kilogram maliyeti kayıtla izlenir.
Buzağı kulübeleri
İlk haftalarda her buzağının kendi kulübesi var. Ağız sütü ilk iki saatte verilir, kulübe her buzağıdan sonra dinlendirilir.
260 dekar yonca ve mısır
Kaba yemin büyük bölümü kendi arazimizden: yaz sonunda mısır silajı, yılda birkaç biçim yonca kuru otu.
Çiftlik satış noktası
Girişteki küçük dükkânda günlük süt, yoğurt, beyaz peynir, tereyağı, kaymak ve ayran. Her gün açık.
Saat saat
Bir gün çiftlikte
Hafta içi sıradan bir gün. Pazar günleri sağım ve yemleme aynı, ziyaret ve tartım yok.
- 05.30Sabah sağımıSağımhane açılır; inekler grup grup gelir. Tedavideki inekler en sona kalır.
- 07.00Buzağılara sütKulübe sırasıyla biberon ve kova; başlangıç yemi ve su tazelenir.
- 08.00Yemleme ve satış noktasıKarma römorkuyla grup rasyonları yemliğe serilir; satış noktası açılır.
- 09.30Sürü turuBugün yapılacaklar listesi: kızgınlık bekleyenler, muayene, kuruya çıkış, doğum.
- 10.00Ziyaret seansıSalı–Cumartesi okul ve aile grupları; buzağı bölümü ve gözlem penceresi.
- 11.00Veteriner ziyaretiHaftada iki gün gebelik muayeneleri ve sağlık kontrolleri.
- 13.00Altlık ve temizlikYataklar düzeltilir, yürüme yolları sıyrılır, suluklar kontrol edilir.
- 15.30Tartım ve besiAyın tartım günlerinde besi danaları ve düveler kantardan geçer.
- 17.30Akşam sağımıİkinci öğün; günün süt toplamı ve tank sıcaklığı kayda geçer.
- 19.00Satış noktası kapanırErtesi günün yoğurt ve ayran partisi hazırlanır.
- 21.30Kızgınlık gözlemiAhır sessizken son tur. Görülen her belirti saatiyle telefondan kaydedilir.
Yaklaşımımız
Hayvan refahı ve hijyen
Bir belge ya da unvan iddiamız yok; her gün uyguladığımız alışkanlıkları yazıyoruz.
Yatma ve dolaşma alanıSerbest duraklı ahırda inekler bağlı değildir; yatmak, yemliğe gitmek ve su içmek için istedikleri zaman hareket eder.
Temiz su ve yemHer bölmede birden fazla suluk vardır ve her gün temizlenir. Rasyon grup bazında hazırlanır, yemlikte kalan yem tartılır.
Düzenli veteriner ziyaretiVeteriner hekim haftada iki gün gelir. Tedavi ve aşı kararları hekimindir; uygulanan her işlem kayda geçer.
Sağım hijyeniMeme başları sağımdan önce temizlenir, her inek için ayrı havlu kullanılır, sağım ekipmanı her öğünden sonra yıkanır.
Tedavi gören ineğin sütü ayrıArınma süresi etiketten ve hekimden alınır; bitene kadar o ineğin sütü ayrı kaba sağılır, tanka ve satışa girmez.
Işık, hava ve sakinlikAçık yan perdeler ve ışıklı çatı ahırı aydınlık tutar. Ziyaretçiler sağmal ahıra girmez; hayvanların düzeni bozulmaz.
Ekip
On bir kişi, iki vardiya
Çiftlikte herkesin bir işi var ve her iş bir kayda bağlı. Sağımcının telefondan girdiği kızgınlık, sürü yöneticisinin sabah listesine; hekimin girdiği tedavi, akşam sağımının uyarısına dönüşüyor.
Kullandığımız yönetim programı- 1İşletme sahibiÇiftliğin kurucusunun oğlu; süt satışı, yatırımlar ve maliyet.
- 1Sürü yöneticisiÜreme takvimi, rasyon, gruplar ve günlük görev dağılımı.
- 4Sağımcı ve bakıcıİki vardiya sağım, buzağı bakımı, altlık ve kızgınlık gözlemi.
- 1Yem ve makine sorumlusuSilaj, karma römorku, sağım makinesi bakımı.
- 2Satış noktası ve mandıraYoğurt, peynir, tereyağı yapımı ve dükkân.
- 1MuhasebeSüt ödemeleri, yem alışları, hayvan alım-satımı.
- dışVeteriner hekimSözleşmeli hekim; haftada iki ziyaret ve acil çağrı.
Fotoğraflarla
Çiftlikten kareler
Demo Çayırna Çiftliği ve hikâyesi bu demo için uydurulmuştur; adres, kişiler ve yıllar örnektir. Fotoğraflar lisanslı stok görsellerdir (görsel lisansları).
Çiftliği yerinde görün
Okul gezisi, aile ziyareti ya da kurum gezisi: buzağı bölümü, sağımhane gözlem penceresi ve satış noktası. Salı–Cumartesi, randevuyla.