Süt, işletmenin her gün iki kez ürettiği gelirdir; ama kayıt tutulmadıkça hangi ineğin ne kadar katkı verdiği, hangisinin sessizce düştüğü görünmez. Süt verimi takip programı, sağım girişini olabildiğince hızlı tutar ve girilen her rakamı birçok yerde değerlendirir: hayvan kartındaki laktasyon eğrisi, grup ortalaması, tank toplamı ve litre başı maliyet.
Sağım girişi
Sağım ekranı sağımhanedeki sırayı izler. Sağımcı küpe numarasını ya da bölme sırasını seçer, kilogramı girer ve bir sonraki ineğe geçer. Makul olmayan değerler (örneğin önceki öğünlerin iki katı) girişte uyarı verir; yazım hatası kayda geçmeden düzeltilir. Ölçüm sistemi olan sağımhanelerde veri kurulumda otomatik aktarılır; bu demoda giriş elle yapılır.
Ekran akışı
- Öğün seçilir: sabah ya da akşam. Saat ayarlardaki sağım saatlerinden gelir.
- İnekler sağım sırasıyla listelenir; arınmadaki inekler kırmızı uyarıyla en sona alınır.
- Her ineğe kilogram girilir. Arınmadaki ineğin sütü tanka eklenmez, "ayrılacak kg" satırında toplanır.
- Öğün kaydedildiğinde tanka giren toplam, ayrılan miktar ve hayvan sayısı özetlenir.
- Hayvan kartında eğri, süt ekranında grup ortalaması ve pano ekranında günün toplamı anında güncellenir.
Canlı örnek · Wood laktasyon eğrisi
Hesap, panelde kullanılan çekirdek fonksiyonlarla yapılır. Gerçek veriyle panelde deneyin.
Laktasyon eğrisi ve Wood modeli
Hayvan kartındaki eğri, günlük verim noktalarına uydurulan Wood modeliyle çizilir: y(t) = a · t^b · e^(−c·t). Modelden zirve günü, zirve verimi, kalıcılık ve 305 gün verimi tahmini çıkar. Program, ineğin laktasyon numarası ve ırkına göre beklenen zirveyle gerçek zirveyi karşılaştırır; belirgin bir sapma varsa kartta işaret görünür. Yukarıdaki örnekte zirve verimini değiştirerek eğrinin ve 305 gün veriminin nasıl değiştiğini görebilirsiniz.
Süt satışı ve analizler
Kooperatif ya da mandıra teslimleri günlük olarak kaydedilir: litre, teslim alan, varsa analiz sonuçları (yağ, protein, somatik hücre sayısı). Ödeme fiyatı taban fiyat ve kalite primleriyle hesaplanır; aylık teslim dökümü muhasebe rolüyle açılır. Tank SCC değeri eşiği aştığında pano ekranında uyarı çıkar ve yüksek SCC'li inekler kontrol günü verisinden listelenir. Analiz değerleri bu demoda örnektir.
Arınma uyarısı
Tedavi kaydına girilen süt arınma süresi, sağım ekranının ayrılmaz parçasıdır. Süre etiketten ve veteriner hekimden girilir; program süreyi hesaplamaz, yalnızca bitişine kadar her sağımda hatırlatır. Arınmadaki inek listesi kalan saatle birlikte pano ve saha ekranında görünür; süre dolduğunda inek listeden kendiliğinden düşer.
Grup ve sürü görünümü
Süt ekranı, sürünün son 120 günlük toplam verimini, grup bazında ortalamaları ve ortalama DIM'i gösterir. Sağmal grubun ortalama günü uzarken verim düşüyorsa sorun çoğu zaman üreme takvimindedir; ortalama gün sabitken verim düşüyorsa rasyona ya da sağlık kayıtlarına bakmak gerekir. Bu süt sığırı yazılımında rakamlar birbirine bağlı olduğu için bu ayrımı yapmak kolaylaşır.
Kontrol günü ve kısmi ölçüm
Her sağımda ölçüm yapamayan işletmeler için ayda bir yapılan kontrol günü ölçümü yeterlidir. Program, kontrol günü noktalarından eğriyi uydurur ve aradaki günleri tahmin eder; tek öğün ölçülen günlerde değer günlük verime çevrilir. Böylece ölçüm sıklığı ne olursa olsun hayvan kartındaki eğri ve 305 gün tahmini çalışmaya devam eder. Ölçüm düzeni arttıkça tahmin gerçeğe yaklaşır.
Satış noktası ve iç tüketim
Sütün bir kısmı kooperatife gitmeyebilir: buzağılara içirilir, satış noktasında işlenir ya da arınma nedeniyle ayrılır. Bu miktarlar ayrı satırlarda tutulduğunda üretilen süt ile teslim edilen süt arasındaki fark açıklanabilir ve litre başı maliyet doğru paydayla hesaplanır.
Kim ne görür?
Sağımcı yalnızca öğün girişini ve arınma uyarılarını görür. Sürü yöneticisi hayvan ve grup verimini, eğri sapmalarını ve kontrol günü sonuçlarını izler. Muhasebe teslim dökümünü ve ödemeleri, işletme sahibi ise bunların tamamını ve litre başı maliyetle ilişkisini görür. Aynı veri, her role kendi sorusunun cevabı olarak sunulur.
